Pi Sayısı Nedir?

Pi Sayısı Nedir? Nasıl Bulunmuştur? Kim Hesaplamıştır? Sonsuz mudur?

Çapı 1 birim olan dairenin çevresi “π”ye eşittir.

Pi sayısı (), bir dairenin çevresinin çapına bölümü ile elde edilen irrasyonel matematik sabiti’dir. İsmini, Yunanca περίμετρον (çevre) sözcüğünün ilk harfi olan π den alır. Pi sayısıArşimet sabiti ve Ludolph sayısı olarak da bilinir.

Pi Sayısının Tarihi

Fabrice Bellard, 2010 yılında Chudnovsky algoritması kullanarak sayının ilk 2.699.999.990.000 basamağını bulmuştur. Arşimet, 3 tam 1/7 ile 3 tam 10/71 arasında bir sayı olarak hesapladı. Mısırlılar 3,1605, Babilliler 3.1/8, Batlamyus 3,14166 olarak kullandı. İtalyan Lazzarini 3,1415926, Fibonacci ise 3.141818 ile işlem yapıyordu.

Dünyada bilim tarihi alanında doktora yapan ilk akademisyen ve araştırmacısı olan Ord. Prof. Dr. Aydın Sayılı “Mısırlılarda ve Mezopotamyalılarda Astronomi, Matematik ve Tıp” adlı hacimli çalışmasından Pi sayısının tarihteki ortaya çıkışı ve gelişimini takip etmek mümkündür. Mısır ve Mezopotamya Uygarlıklarında Pi sayısının pratik gerekçelerle (inşaatlarda hesaplama yapmak gibi) ve kabaca 3 sayısı ile karşılandığını, ancak ilerleyen zaman ve karmaşıklaşan hesaplamalarla birlikte Pi sayısının net değeri ile ilgili daha yeni bilgilerin ortaya konulduğunu görüyoruz.

Kaynaklar pi sayısı için, ilk gerçek değerin, Archimedes tarafından kullanıldığını belirtir. Archimedes; pi sayısının değerini hesaplamak için bir yöntem vermiş ve pi değerini 3+1/7 ile 3+10/71 arasında tespit etmiştir. Bu iki kesrin ondalık sayı karşılığı 3,142 ve 3,1408 dir. Bu iki değer, pi sayısının, bugünkü bilinen gerçek değerine çok yakın olan bir değerdir. Ancak Archimedes’in gençlik yıllarında Mısır’da uzun bir süre öğrenim gördüğü bilinmekte.

Archimedes’in sağlığında İskenderiye’de Öklid’den ders aldığı, Öklid’in de Eski Mısır ve Mezopotamya Babil yöresinde uzun yıllar dolaşan bir matematikçi olduğu, bilinen tarihi bir gerçektir. İskenderiyeli tarihçi Herodot, metrika adlı eserinde pi sayısı için verdiği değer 3,71’dir. Bu değer, İskenderiyeli Heron’dan sonra gelen, eski Yunan ve ortaçağ matematikçileri tarafından farklı değerler kullanılmıştır. İskenderiyeli Heron’un verdiği yaklaşık değerin de, Mezopotamya menşeli olması ve Mezopotamyalılar’dan alınma takribi bir sonucu temsil etmesi muhtemeldir.

Pi sayısı üzerinde, Babilliler’in çok eski zamanlardan beri, kullanılan yaklaşık bir bilgiye sahip oldukları anlaşılmıştır. Genel olarak pi=3 değerini kullanıyorlardı. Bazı tabletlerde pi=3,125 değeri ne de rastlanılmıştır. Aydın Sayılı, adı geçen eserinde, “Mezopotamyalılar’da, idealleştirilmiş çemberlerle üçgenlerdeki geometrik münasebetler aracılığıyla, çözümlenen problemlerde teorikleştirilmiş ve soyutlaştırılmış bir durum mevcuttur” der. Böyle problemlerde sonuç hesaplanırken pi sayısı için, değerinin kullanılmış olduğunu belirtir.

Bu değeri; Mezopotamyalılar takribi sonuçlar için kullanmaktaydılar. Daha iyi yaklaşık sonuçlar elde etmek istedikleri zaman pi=3,125 değerini uygularlardı. Ancak pi sayısının; Mısırlılar’ınkinden ve Susa tabletlerinin gösterdiği değerden oldukça daha iyi bir değeri, ilkin Archimedes tarafından bulunmuştur. Kaynaklar; Mezopotamyalılar, yamuk alanı hesabı ile, silindir ve prizma hacim hesaplarını bildiklerini ve pi için de 3 değerini kullandıklarını belirtir. Fakat eski Babil çağına ait olup, Susa’da bulunmuş olan tabletlerde pi için kabul edilen değerin 3,125 olduğu anlaşılmaktadır.

Yaklaşık değeri

Pi sayısının bazı yaklaşık değerleri şu şekildedir:

  • Bölümler227333106355113521631660410399333102, ve 24585092278256779.* 
  • Onluk sayı sistemi : İlk yüz basamak; 3.14159 26535 89793 23846 26433 83279 50288 41971 69399 37510 58209 74944 59230 78164 06286 20899 86280 34825 34211 70679 ….
  • İkilik sayı sistemi: 11.001001000011111101101010100010001000010110100011 ….
  • On altılık sayı sistemi:3.243F6A8885A308D31319 ….
  • Altmışlık sayı sistemi: 3;8,29,44,1

 

FavoriteLoadingÇözdüklerime Ekle
Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Sevgili Açık Liseli Arkadaşlar, Açık Lise Sınav Soruları ve Testleri yenilenen sitemizle ve Aralık 2018 sınav soruları dahil olarak yakında yeniden yayına girecektir. Yeni-yapılanma çalışması tamamlanınca sitemizden duyurulacaktır. KR Açık Lise: AçıkLiseSınavSoruları.com ve AçıkTercih.Com

Ücretsiz Online TYT Deneme Sınavı:


Etiketler:
Eklenme Tarihi: 5 Ocak 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın