Mektup

Mektup

Mektup Türünün Özellikleri



Mektuplar, insanların duygu ve düşüncelerini, çevrelerinde olup bitenleri samimi bir üslupla kâğıda dökerek anlattıkları yazılardır. Mektuplar yazıldıkları dönemlere ışık tutan önemli belgeler, tarihî kaynaklardır. Mektupta kullanılacak anlatım, mektubu okuyacak kişinin kültür düzeyine göre olmalıdır. Arkadaşa yazılacak bir mektupta kullanılacak dil, bir büyüğe yazılacak mektuptaki dilden farklıdır.

Bir zamanların haberleşmeyi sağlayan tek iletişim aracıydı. Mısır firavunları ile Hitit krallarının diplomatik mektupları bilinen ilk mektup örnekleridir. Kanuni ile Hürrem Sultan, II. Beyazıd ile Cem Sultan arasındaki mektuplaşmalar da örnektir. Batı edebiyatında ilk mektup örnekleri, Yunan edebiyatında görülmüş Latin edebiyatında yaygınlaşmıştır. 17. yüzyılda gelişen mektup 19. yüzyıldan sonra edebî tür olarak büyük bir önem kazanmıştır. Fuzuli’nin Şikâyetname ’si bu türün ilk örneğidir.

Divan edebiyatında mektup denildiğinde akla ilk gelecek eserler münşeatlardır. Divan edebiyatında nesir biçimindeki yazıya inşâ, nesir yazarına da münşi denir. Nesir hâlindeki yazıların bir araya toplanmasıyla oluşan eserlere münşeat denir. Münşeatlarda resmî ve özel mektuplara geniş yer verilir. Bunlar, yazı hüneri göstermek amacıyla, çok süslü bir dille yazılmış yazılardır.

Edebiyatımızda mektup türü, Tanzimat Edebiyatı Dönemi’nde gelişmeye başlar. Özellikle Abdülhak Hamit ile Namık Kemal’in birbirlerine yazdıkları mektuplar, bu gelişmenin önemli örnekleridir. Mektup, Cumhuriyet Dönemi’nde daha da yaygınlaşmıştır.  Bilim, edebiyat ve siyaset adamlarının mektupları, çağının özelliklerini yansıttığı için birer “belge” niteliği de taşır.

Özel mektuplar, resmî mektuplar, iş mektupları ve elektronik mektuplar olmak üzere dört tür mektup vardır:

Özel Mektuplar



Özel mektuplar; birbiriyle yakın tanış insanlar ve eş dost arasında yazılan mektuplardır. Bu tür mektuplarda doğal ve samimi anlatım ön plandadır. Sanatçı ve edebiyatçıların daha çok genel konular üzerinde yazdıkları özel mektuplara ‘edebî mektup’ denir. Konu yönünden bir sınır çizilemez.

Mektuplarda giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinin olması bir zorunluluk değildir plan dâhilinde yazmak yalnızca anlatmayı ve anlamayı kolaylaştırır.

Özel Mektupların Biçim Özellikleri Şunlardır:

  1. Mektup, temiz ve düzgün bir kâğıda, siyah ya da mavi mürekkepli bir kalemle yazılır. Günümüzde mektupların bilgisayarla yazılması hoş karşılansa da en doğrusu özel mektubun elle, mümkünse el yazısıyla yazılmasıdır. Mektup kâğıdının beyaz ve çizgisiz olması gerekir.
  2. Mektubun yazıldığı yer ve tarih, kâğıdın sağ üst köşesine yazılır.
  3. Mektup bir hitap sözüyle başlar. Bu hitap, mektup yazılan kişiyle mektubu yazan kişi arasındaki özel durum dikkate alınarak belirlenir. Hitaplarda her kelime büyük harfle başlar ve hitap sözünden sonra virgül konur. Sevgili Kardeşim, Aziz Dostum, Değerli Arkadaşım, …
  4. Mektubu yazan kişinin ismi mektubun sağ alt köşesine yazılır; ismin yazıldığı yerin üstüne imza atılır.
  5. Mektubu yazan kişinin adresi sol alt köşeye yazılır.
  6. Gönderenin adresi zarfın sol üst köşesinde, alıcının adresi ise sağ alt köşesinde yer alacak şekilde yazılır. Adreste yer alan her kelime büyük harfle başlar ve adres bilgileri okunaklı bir yazıyla yazılır.

Resmî mektuplar



Devlet kurumlarının arasında veya kişilerle devlet kurumları arasında yazılan mektuplardır. Bu tür mektuplarda anlatım ciddi ve saygılıdır. Konu dışındaki bilgi ve istekler yer almaz. Dilekçeler bir tür resmî mektup olarak da kabul edilebilir.

Bu tür mektuplar A4 kâğıdına olabildiğince kısa, öz bir şekilde, ciddi bir dil ve anlatımla daktilo veya bilgisayarla yazılır. Resmî mektup üst makama yazılmış ise “arz ederim”, alt makama yazılmışsa “rica ederim” ifadesiyle sona erer.

İş mektupları

Özel kurumların arasında veya kişilerle kurumlar arasında yapılan mektup yazışmasına iş mektubu denir. Kısaca ticari bir konuda bir dileği bildirmek için yazılan mektuplardır. Bu tür mektuplarda anlatım kısa ve öz olmalı; açık, anlaşılır ve kesin ifade kullanılmalıdır. İş mektupları firma adının yazılı olduğu kâğıtlara genellikle daktilo ya da bilgisayarla yazılır.

Elektronik mektuplar

Kullanıcıların elektronik ortamda haberleşmek için kullandıkları servislere verilen genel addır.

Not: Edebî mektup, felsefi mektup, düşünsel mektup gibi isimler alan bu tür özel mektuplar diğer özel mektuplarla benzerlik gösterir. Aralarındaki temel fark, bu mektuplarda kişisel konuların yanında düşünsel ve edebî konuların da ele alınabilmesidir. Böyle olunca, anlatım da ister istemez bundan etkilenmekte ve içten anlatım giderek kaybolmaktadır. Edebî ve felsefi içerikli özel mektuplar, düşünürlerin ve edebiyatçıların, uzmanı oldukları alanlardaki ciddi konuşmalarına; diğer özel mektuplar ise dost, arkadaş ve akrabaların samimi konuşmalarına benzetilebilir.

Elektronik posta (e-posta)

E-posta elektronik posta veya elektronik mektup şeklinde ifade edilebilir. Kısaca Genel Ağ üzerinden gönderilen dijital mektuplara e-posta denir.

E-posta adresi, bilgiedinme@meb.gov.tr örneğinde olduğu gibi kişi/kurum kullanıcı kodu ve kullandığı sistemin adresinden oluşur. E-posta gönderebilmek için elektronik ortamda bir adrese ihtiyaç vardır. Bu adrese “e-posta (e-mail) adresi” denir. E-posta adresleri küçük harflerden oluşur ve Türkçeye özgü ç, ğ, ı, ö, ş, ü harflerinden biri kullanılamaz. Bir e-postada geçen terimler ve İngilizce karşılıkları şunlardır:

  • Gönderen ya da Kimden (From): İletiyi gönderenin adresi ve adı.
  • Alıcı ya da Kime (To): İletiyi alanın adı.
  • Konu (Subject): İletiyi özetleyen başlıktır. Yazılması önerilir.
  • Tarih (Date): İletinin gönderildiği yerel tarih ve saattir.
  • İleti gövdesi (Body): İleti metninin ve genel olarak kullanıcının imzasının yer aldığı bölümdür.
  • Karbon Kopya “KK” (CC, Carbon Copy): Gönderilen kişiye ek olarak iletinin başka alıcılara da gönderilmesini sağlayan bölümdür.
  • Gizli Karbon Kopya “GKK” (BCC, Blind Carbon Copy): Buraya yazılan alıcılar iletide gözükmez.
  • Yanıtla (Reply): Belli bir adresten gelen iletiyi yanıtlamak için kullanılır. Alıcı kısmına otomatik olarak ileti yollayanın adresi alınır.
  • Herkesi yanıtla (Reply All): Yanıtlanan iletiyi, gelen iletinin To ve CC kısmında yazılmış olan tüm adreslere yollamak için kullanılır.
  • Yönlendirme (Forward, Fwd): Gelen bir iletinin bir başka adrese yönlendirilmesini sağlar.
  • Ek (Attachment): Yazıya ek olarak yollanan dosyalardır.

AÖL Türk Dili ve Edebiyatı 2 Testleri

Açık Lise (542) Türk Dili ve Edebiyatı 2 Testi (Temmuz 2019)

Açık Lise Türk Dili ve Edebiyatı 2 Testi (Nisan 2019)

Açık Lise Türk Dili ve Edebiyatı 2 Testi (Aralık 2018)

Açık Lise Türk Dili ve Edebiyatı 2 Testi (Temmuz 2018)

Açık Lise Türk Dili ve Edebiyatı 2 Testi (Nisan 2018)

Açık Lise Türk Dili ve Edebiyatı 2 Testi (Mart 2018)

Açık Lise Türk Dili ve Edebiyatı 2 Testi 3

Açık Lise Türk Dili ve Edebiyatı 2 Testi 2

Açık Lise Türk Dili ve Edebiyatı 2 Testi 1

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Mobil Uygulamamızı İndirin, Açık Lise Sınavları Sorun Olmaktan Çıksın!

Ücretsiz Online TYT Deneme Sınavı:


Etiketler: ,
Eklenme Tarihi: 4 Ekim 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın