Ahmet Mithat Efendi kimdir, eserleri ve faaliyetleri nelerdir?

yorumsuz
199

Ahmet Mithat Efendi kimdir, eserleri ve faaliyetleri nelerdir?

Edebiyat, tarih, coğrafya, ziraat, iktisat alanlarında eserler vermiş, yazar, gazeteci ve yayıncı Ahmet Mithat Efendi, aynı zamanda Türk edebiyatının gerçek anlamda ilk popüler yazarıdır.

Ahmet Mithat Efendi, 1844 senesinde Tophane- İstanbul’da dünyaya geldi.

Küçük yaşta yetim kalan Ahmet Mithat, 1854 senesinde Vidin’de bulunan ağabeyi Hafız Ali Ağa’nın yanına gitti ve ğitimine burada başladı.

1857 senesinde ailesi ile birlikte İstanbul’a döndü. Mısır Çarşısı’nda bir aktarın yanında çırak olarak çalışmaya başladı. Ağabeyinin yanında çalıştığı Mithad Paşa’nın yanına girdi. Mithad Paşa 1861’da Niş Valiliği’ne atanınca ağabeyi ile birlikte Niş’e gitti ve Rüşdiyeyi orada bitirdi.

Rüşdiye mezuniyetinin ardından Rusçuk’da Tuna Vilayeti Kalemi’nde memur olarak çalışmaya başladı. Çalışkanlığı ile Mithad Paşa’nın gözüne girdi. Paşa ona kendi adını verdi. Bu arada özel dersler alarak Fransızca’sını ilerletti. 1866 senesinde çevirmen olarak gittiği Sofya’da evlendi.

İlerleyen dönemlerde Tuna Gazetesi’nin başyazarı oldu. 1869 senesinde Mithad Paşa ile birlikte Bağdat’a gitti. Vilayet matbaası ve resmi vilayet gazetesi Zevra’nın müdürlüğünü yaptı. İlk kitabı olan “Hece-i Evvel” isimli ders kitabını burada yazdı.

1871 senesinde ağabeyinin vefatından sonra İstanbul’a döndü. Tahtakale’deki evinin altına küçük bir matbaa kurarak kendi kitaplarını bastı. Bir yandan da “Basiret” gazetesine yazılar yazdı.

Bundan bir sene sonra Namık Kemal ile tanışan Ahmet Mithat Efendi, ilerleyen dönemlerde Devir ve Bedir isimli iki gazete çıkardı. Bu gazeteler kapatılınca Dağarcık ve Kırkambar dergilerini yayınlamaya başladı. Bu dergilerde çıkan yazılar nedeniyle Namık Kemal, Ebüzziya Tevfik gibi yazarlarla birlikte Rodos’a sürgüne gönderildi. 3 sene kaldığı Rodos’ta, Medrese-i Süleymaniye isimli bir okul açıp ders verdi ve V. Murat‘ın affıyla 1876’da İstanbul’a döndü.

1876 senesinde İttihat Gazetesi’ni yayınlamaya başlayan yazar, muhalif tutumunu yumuşatarak II. Abdülhamit‘e yakınlaştı. Devletin resmi gazetesi Takvim-i Vakayi ve devletin basımevi olan Matbaa-i Amire‘nin müdürlüğüne atandı.

Mithad Paşa davasında paşanın aleyhine tanıklık yaptı. 1878 senesinde Osmanlı Sarayı’nın desteğiyle “Tercüman-ı Hakikat” gazetesini kurdu.

1888 senesinde İsveç’te toplanan Müsteşrikler Kongresi’ne katıldı. 1895 senesinde Meclis-i Umur-ı Sıhhiye ikinci reisi oldu. Aynı yıl Sabah gazetesinde yayınlanan “Dekadanlar” başlıklı yazısıyla Servet-i Fünun’u eleştirdi. Sanat ve edebiyat çevrelerinin tepkisini çekti. Yazarlığı bırakmak zorunda kaldı. Ölümüne kadar Darülfünun’da dünya tarihi ve dinler tarihi dersleri verdi, hayır kurumlarında çalıştı.

“Esrar-ı Cinayat” isimli eseriyle Türk edebiyatındaki ilk polisiye roman örneğini veren Ahmet Mitha Efendi, 28 Aralık 1912 tarihinde 68 yaşındayken hayatını kaybetti. 1878 senesinde çıkarmaya başladığı ve yayın hayatını 1921 senesine kadar sürdürmüş olan “Tercüman-ı Hakikat” gazetesi Osmanlı basın tarihinin en uzun ömürlü ve etkili yayınlarından biridir.

 

SÖZLERİ:

 

Bilgisizlik koca bir ulusu tutsaklığa sürükler.

Sağlıklı olmak, hayat kavgasında başarının birinci şartıdır.

O şehvet denilen şey yok mu? Çok kötü bir şeydir; ama gerçekten pistir. “Aşkın ruhu” denilen hayali kişiliğin temiz elbisesi, kötü şehvet ile kirlenince zevki kaçar; fakat o zaman hırslı insanın gözlerine perde çektiği için, adam o lekeyi göremez.

 

 

ESERLERİ

 

Romanları

Hasan Mellâh yâhud Sır İçinde Esrar

Dünyaya İkinci Geliş yâhud İstanbul’da Neler Olmuş

Hüseyin Fellah

Felatun Bey ile Rakım Efendi

Karı-Koca Masalı

Paris’de Bir Türk

Çengi

Süleyman Musûlî

Yeryüzünde Bir Melek

Henüz On Yedi Yaşında

Karnaval

Amiral Bing

Vah!

Acâib-i Âlem

Dürdâne Hanım

Esrâr-ı Cinâyât

Cellâd

Volter Yirmi Yaşında

Hayret

Cinli Han

Çingene

Demir Bey yâhud İnkişâf-ı Esrâr

Fennî Bir Roman Yâhud Amerika Doktorları

Haydut Montari

Arnavutlar-Solyotlar

Gürcü Kızı yâhud İntikam

Nedâmet mi? Heyhât

Rikalda yâhut Amerika’da Vahşet Âlemi

Aleksandr Stradella

Şeytankaya Tılsımı

Müşâhedât

Ahmed Metin ve Şîrzât

Bir Acîbe-i Saydiyye

Taaffüf

Gönüllü

Eski Mektûblar

Mesâil-i Muğlaka

Altın Âşıkları

Hikmet-i Peder

Jön Türkler

 

Öyküleri

Kıssadan Hisse

Letâif-i rivayet

Suni’fi Zann

Gençlik

Esâret

Teehhül

Felsefe-i Zenân

Gönül

Mihnetkeşân

Firkat

Yeniçeriler

Ölüm Allâhın Emri

Bir Gerçek Hikâye

Bir Fitnekâr

Nasîb

Çifte İntikam

Para

Kısmetinde Olanın Kaşığında Çıkar

Diplomalı Kız

Dolabdan Temâşâ

İki Hud’akâr

Emânetçi Sıdkı

Cankurtaranlar

Ana-Kız

 

Oyunları (Tiyatro – Piyes)

Eyvah

Açık Baş

Ahz-ı Sar yahut Avrupa’nın Eski Medeniyeti

Zuhur-ı Osmaniyan

Çengi

Çerkeş Özdenler

Fürs-i Kadim’de Bir Facia yahut Siyavuş

 

Dil Kitapları

Durub-ı Emsal-i Osmaniye Hekimiyatının Ahvalini Tasvif

 

Tarih

Kainat (15 kitap, 1871-1881)

Üss-i İnkilab (2 cilt, tarih 1877-1878)

Tarih-i Umumi (2 cilt, 1878-1879)

Mufassal Tarih-i Kurun-ı Cedide (3 cilt, 1886-1888)

Tedris-i Tarih-i Edyan (1913)

Tedris-i Tarih-i Umumi (1913)

 

Makale – Mektup

Menfâ

Zübdet-ül Hakayık

Ekonomi-Politik

Müntehabat-ı Tercüman-ı Hakikat

Arnavudlar ve Solyotlar

Müntehebat-ı Ahmed Mithad

Halla-ü Ukad

 

Ruhbilim

Nevm ve Hâlât-ı Nevm

İlhamat ve Tagligat

FavoriteLoadingÇözdüklerime Ekle
Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Admin'in Notu: Arkadaşlar. çözdüğünüz testlerle ilgili yorum yazarak bize çalışmamızda yol gösterin. Hangi dersten test eklenmesini istediğinizi, hangi testleri çözdüğünüzü kendi adınız veya nickname'inizle yorum yazarak belirtirseniz sevinirim.

Ücretsiz Online TYT Deneme Sınavı:


Etiketler: ,
Eklenme Tarihi: 27 Ocak 2018

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın