18. Yüzyılda Osmanlı Devleti: Değişim ve Diplomasi

yorumsuz
588

18. Yüzyılda Osmanlı Devleti: Değişim ve Diplomasi

XVIII. YÜZYILDA AVRUPA VE OSMANLI DEVLETİ’NİN GENEL DURUMU

1.  AVRUPA DEVLETLERİNİN GENEL DURUMU

XVIII. yüzyıl Avrupa tarihinde devletler arası politika ve çıkar çatışmaların- da diplomasi ve ittifaklar ön plana çıkmıştır. Avrupa devletleri Makyavelizm olarak bilinen “amaca ulaşmak için her türlü araca başvurulabileceği “ anlayışıyla hareket etmişler, siyasi ve ekonomik rekabet nedeniyle sık sık birbirleriyle savaşmışlardır.

XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Avrupa kralları kız alıp vererek birbirleriyle akrabalık kur- muşlardı. Herhangi bir sebeple boşalan bir krallık için bazen iki, hatta üç kral adayı ortaya çıkıyordu. Her devlet kendi adayının tahta geçmesini istiyor, bundan dolayı aralarında savaş çıkıyordu. XVIII. yüzyılda Avrupa’da meydana gelen savaşların bü- yük çoğunluğu krallar arasındaki akrabalık nedeniyle çıkmış bu savaşlara “veraset savaşları” denmiştir.

Avrupa devletleri çıkarları doğrultusunda bu savaşlara katılmışlar ve ittifaklar kurmuşlardır. Örneğin 1702-1714 yılları arasında meydana gelen İspanya veraset savaşlarında İspanya ve Fransa’ya karşı Avusturya, İngiltere, Hollanda ve Bavyera hükümetleri ortak bir cephe kurarken 1740-1748 yılları arasında meydana gelen Avusturya veraset savaşlarında Bavyera, İspanya, Fransa, Prusya bir cepheyi İngiltere, Rusya, Hollanda devletleri diğer cepheyi oluşturmuştu.

1.  OSMANLI DEVLETİ VE AVRUPA DEVLETLERİNİN DIŞ POLİTİKASI

  1. Osmanlı Devleti’nin Avrupa Politikası

Osmanlı Devleti XVIII. yüzyılın başlarında, Karlofça ve İstanbul Antlaşmalarıyla kaybettiği toprakları geri alma politikası takip etti. Bu politikasında başarılı olama- yınca elindeki toprakları korumaya çalıştı. Avrupa’yı yakından tanımak için diploma- siye önem verdi. Önemli Avrupa devletleriyle diplomatik ilişkiler kurdu. Dış politika- da etkin olmak için içte ıslahatlara önem verdi. Osmanlı Devleti, Fransızların 1798 yılında Mısır’ı işgali üzerine bölgede çıkarları olan İngiltere ve Rusya ile iş birliğine gitti. Bu olaydan itibaren dış politikada denge politikası izlenmeye   başladı.

2.  Fransa’nın Dış Politikası

XVII. yüzyılda Avrupa’nın en kuvvetli devleti olan Fransa, XVIII. yüzyılda da Avrupa’nın en büyük devletlerinden biri olma özelliğini koruyordu. Avrupa’da bütün siyasi sorunlara karışmış; İspanya, Lehistan ve Avusturya veraset savaşlarına katılmış- tı. Avrupa’daki en önemli rakibi İngiltere ile yaptığı “Yedi Yıl Savaşlarını” (1756-1763) kaybetmiş ve bazı sömürgelerini İngiltere’ye bırakmıştı. Osmanlı Devleti’nde büyük ekonomik çıkarları olduğu için dış politikada Osmanlıların yanında gözükmüştür. Fransa, Akdeniz ve Mısır’da hâkimiyet kurarsa İngiliz çıkarlarına zarar vereceği dü- şüncesiyle Mısır’ı işgal edince geleneksel Osmanlı-Fransız dostluğu sona ermiştir.

 

3.  İngiltere’nin Dış Politikası

İngiltere, XVIII. yüzyılda çok büyümüş; Fransa ve İspanya aleyhine genişleye- rek büyük bir sömürge imparatorluğu kurmuştu. Dünyanın önde gelen donanmala- rından birine sahip olması ve diplomasiyi iyi kullanması, İngiltere’yi önemli bir güç hâline getirdi. Akdeniz’de ve Osmanlı ülkesinde önemli ekonomik ve siyasi çıkarları olduğu için XIX. yüzyılın sonlarına kadar Osmanlı toprak bütünlüğünü savunan bir dış politika izledi.

 

4.  Avusturya’nın Dış Politikası

Balkanlara doğru genişlemek isteyen Avusturya sık sık Osmanlı Devleti’yle sa- vaştı. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin en çok savaştığı ülke Avusturya oldu. Avus- turya bu politikasını XVIII. yüzyılda da devam ettirdi. Osmanlı Devleti’ne karşı Rusya ile iş birliği ve ittifak kurdu. Avusturya çok uluslu bir devletti. Bu nedenle Fransız İhtilali’nden sonra milliyetçilik fikirlerinin ülkesinde yayılmaması için çalıştı. XVIII. yüzyılın sonundan itibaren Osmanlı Devleti’ne karşı barışçı bir dış politika   izledi.

1.  Rusya’nın Dış Politikası

XVII. yüzyılda güçlenmeye başlayan Rusya, XVIII. yüzyılda Avrupa’nın önemli devletlerin- den biri hâline geldi. Bunda   Çar Petro’nun önemli bir payı vardır. Petro ülkesinde köklü reformlar yaptı. Avrupa ülkelerine giderek incelemelerde bulundu. Avrupa kurumlarını ve tekno- lojisini ülkesine getirdi. İlk Rus donanmasını kurarak, eğitim ve öğretim kurumlarında Avrupa’yı örnek alarak birçok değişiklik ve yenilik yaptı. Devletin yapısını yeniledi ve yayılmacı bir politi- ka izledi. Çar I. Petro, Rusya’nın önderliği altında bütün Slav milletleri ve Ortodoksları büyük bir imparatorluk içinde toplamayı düşünüyordu. Çarlık Rusya’sının Osmanlı Devleti’ne yönelik po- litikasını da I. Petro belirledi. Bir kara devleti olan Rusya’nın esas amacı açık denizlere çıkabilmekti. Karadeniz yoluyla Boğazlardan Akdeniz’e çıkılırsa Rusya’nın dünyaya açılması mümkün olacaktı. Bu yüzden Rus dış politikasının temelini; Karadeniz’e açılmak, İstanbul’u ve Boğazları ele geçirmek oluşturmuştur. Bu nedenle Rusya XVIII. yüzyılda sık sık Osmanlı Devleti’yle savaşlar yaptı.

Tarih 4 Sonraki Konu: III. Ahmet Dönemi

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Admin'in Notu: Arkadaşlar. çözdüğünüz testlerle ilgili yorum yazarak bize çalışmamızda yol gösterin. Hangi dersten test eklenmesini istediğinizi, hangi testleri çözdüğünüzü kendi adınız veya nickname'inizle yorum yazarak belirtirseniz sevinirim.


Etiketler: , ,
Eklenme Tarihi: 15 Şubat 2016

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın